وقتی قاسم سلیمانی هم سانسور می‌شود

روزنامه فرهیختگان در بخشی از گزارشی با عنوان «دنیای بزرگ حاجی و جهان کوچک سانسورچی‌ها» نوشت: 
شهرت و اعتبار حاج‌قاسم سلیمانی در روزگار امروز ایران، فارغ از همه ارزش‌های انسانی او، حاصل یک نیاز در بطن جامعه‌ای بود که میل مفرطی برای تماشای تمام‌قد یک الگوی واقعی داشت. الگویی برای شهروند قرن بیست‌ویکمی که هم دل در گرو آرمان و عقیده دارد و هم نمی‌خواهد واقعیت‌های اکنون زندگی، بن‌بست آرمان‌هایش باشند.

حاج‌قاسم سلیمانی مبتنی‌بر زیستی که انتخاب کرده بود، از شهرت فراری بود، اما دوربین‌ها و قلم‌ها شیفته او شدند و این آغازی بود برای روایت کردن از مردی که در کلیشه‌های پیشین رسانه‌ها جایی نداشت. حتی رسانه‌هایی همچون تلویزیون تا مدتی گیج بودند که چگونه می‌شود این سرباز بازمانده از سال‌های دهه ۶۰ را برای دهه نودی‌ها معرفی کرد. البته همچنان بعد از سه سال از شهادت حاج‌قاسم، نمایش تمام‌قد این مرد، خارج از فهم خیلی‌هایی است که دوست دارند این قهرمان ملی را در کلیشه‌های مرسوم محدود کنند. 

نمونه اخیر مثل همین اتفاقی است که در سانسور برنامه مهلا دیده می‌شود. دختر شهیدحاج قاسم سلیمانی در این برنامه از سریال‌هایی نام می‌برد که پدرش به تماشایشان علاقه‌مند بود و می‌گوید مثلا در کنار پدر سریال‌های خارجی مثل «۲۴» یا «خانه کاغذی» را می‌دیدند. یا در جایی دیگر می‌گوید سریال‌های طنز تلویزیون مثل کار‌های مهران مدیری را می‌دیده است.

اما در اتفاقی عجیب، این بخش‌ها از بستر‌های پخشی مثل سوپراپلیکیشن روبیکا حذف شدند. آن‌چیزی که فاطمه سلیمانی در این گفتگو اشاره کرده برای اهالی فرهنگ و هنر، خیلی عجیب‌وغریب نیست. اگرچه حاج‌قاسم یک سردار نظامی بود، اما ارتباطی دقیق و حساب‌شده با هنرمندان داشت و تمایلش به کار‌های هنری و سینمایی هم بر کسی پوشیده نبود.

حاج‌قاسم کنش‌های فرهنگی دقیق و به‌جایی داشت؛ اتفاقا بعد از شهادتش، یکی از سوگواران اصلی، فیلمسازان و نویسندگانی بودند که با او دیدار داشتند و خاطراتی را از دغدغه‌های فرهنگی و همچنین میزان رواداری او در تولید اثر هنری نقل کرده‌اند. حالا مساله این نیست که چرا قسمت‌هایی از یک مصاحبه حذف شده است یا اینکه ما بخواهیم اندازه حاج‌قاسم را به فردی که کنار خانواده سریال خارجی می‌دیده، محدود کنیم؛ بلکه مساله اصلی این است که به نظر می‌رسد کسانی هستند که نمی‌توانند یا اصلا نمی‌خواهند فهم کنند که حاج‌قاسم متفاوت از خودشان فکر می‌کرده است، برای همین است که دوست دارند قد حاج‌قاسم را به اندازه فهم خودشان کوتاه نگه دارند و چاقو به دست، آن بخش از شخصیت شهید را به اندازه شابلون‌های ذهنی خودشان قیچی می‌کنند. در گزارش پیش رو بخش‌هایی از تعامل حاجقاسم سلیمانی با برخی از هنرمندان و همچنین ارتباطش با فرهنگ را مرور کرده‌ایم.