پانسمان موقت دندان چیست و چه نقشی در درمان های دندانپزشکی دارد؟

کاربرد انواع پانسمان موقت جهت پر کردن حفره دندان است که در حین درمان هایی مانند عصب کشی بسیار موثر عمل می کند. این پانسمان ها همانطور که از نامشان پیداست، دائمی نبوده و به عنوان یک لایه محافظ دندان به طور موقت بین درمان های مختلف دندانپزشکی به کار برده می شوند. در ادامه به معرفی انواع پانسمان موقت و نقشی که در درمان های دندانپزشکی دارند، خواهیم پرداخت.

پانسمان موقت دندان چیست؟

یکی از مواد و وسایلی که در حوزه دندانپزشکی به منظور پوشش محل زخم در درمان های مختلف دندانپزشکی همچون جراحی دندان کاربرد دارد، پانسمان موقت است. در واقع این محصول به عنوان یک لایه محافظتی از دندان در برابر عوامل خارجی عمل کرده، که باعث بهبود زخم و جلوگیری از عفونت می شود. استفاده از پانسمان موقت نقش مهمی در تسکین ناراحتی دندان داشته و در درمان ریشه دندان یا عصب کشی، تسکین درد شدید، خونریزی لثه و ساخت روکش کاربرد دارد.

چه زمانی از پانسمان موقت دندان استفاده می شود؟

پانسمان موقت یک راه حل و یک پرکننده موقتی  محسوب می شود، که استفاده از آن به طور معمول پس از برخی درمان های دندانپزشکی انجام می شود. بدین معنی که دندانپزشک پانسمان را به منظور محافظت از دندان شما، تا جلسه بعدی درمان روی محل مورد نظر به کار می برد. این محصول دندانپزشکی نقش زیادی در سلامت دندان ایفا می کند، و به طور کلی از پانسمان موقت در موارد زیر استفاده می شود:

·     بین جلسات عصب کشی یا درمان ریشه: در درمان عصب کشی یا ریشه دندان، دندانپزشک پانسمان را داخل کانال و حفره های دندان قرار می دهد، تا از ورود باکتری و عفونت به محل مورد نظر درمان تا جلسه بعدی جلوگیری شود.

·     تسکین و کاهش درد: در مواردی که درد شدید و یا پوسیدگی عمیق دندان وجود دارد، از پانسمان برای آرام کردن عصب دندان استفاده می شود.

·     ساخت روکش: همچنین به منظور محافظت از دندان تراش خورده زمانی که برای روکش آماده می شود، پانسمان را به عنوان یک لایه و روکش موقت روی دندان تا زمان ساخت روکش دائمی به کار می برند.

·     درمان ترمیم های بزرگ یا عمیق: در مواقعی که پرکردگی عمیق است، از پانسمان برای محافظت از عصب دندان در برابر عوامل و تحریکات محیطی استفاده می شود.

انواع پانسمان موقت دندان

پانسمان موقت که به عنوان یک سد محافظتی از دندان در درمان های مختلف دندانپزشکی کاربرد دارد، شامل انواع مختلفی است که هرکدام مواد گوناگون و کاربردهای خاص خود را دارند:

1.    پانسمان های حاوی اوژنون (ZOE)

این پانسمان متشکل از مواد اکسید روی و اوژنول است که ویژگی بارز آن خاصیت ضد درد و آرام بخش برای عصب دندان به دلیل وجود ماده اوژنول است. این نوع پانسمان برای مواقعی که بیمار درد زیادی داشته و یا دندان ها دارای التهاب عصب هستند، کاربرد دارد. با توجه به وجود چربی در اوژنول، این پانسمان با ترمیم هایی مانند کامپوزیت به دلیل اینکه مانع سفت شدن چسب کامپوزیت می شود، تداخل دارد.

2.    پانسمان های بدون اوژنول

این پانسمان بر پایه اکسید روی و رزین های دیگر است، که از ویژگی بارز آن می توان به عدم تداخل آن با مواد ترمیمی دائمی مانند کامپوزیت اشاره کرد. زمانی که بیمار به اوژنول یا روغن میخک حساسیت داشته و یا جلسه بعد از کامپوزیت، از این نوع پانسمان استفاده می شود. مقاومت این پانسمان بیشتر از نوع اول است.

3.    مواد موقت آماده مصرف

این مواد که نام دیگر آن کویت (Cavit) است، یکی از بهترین گزینه و انتخاب ها برای پانسمان های سریع است . این خمیرها در تماس با بزاق دهان سفت شده، و از مزیت ویژه این مواد می توان به کاربری ساده و سریع آن ها اشاره کرد که نیاز به مخلوط کردن دستی نیز ندارند.

اوژنول چه نقشی در پانسمان موقت دندان دارد؟

اوژنول ماده ای در دندانپزشکی است که به منظور پانسمان موقت کاربرد دارد، و ماده اصلی تشکیل دهنده روغن میخک است. این ماده نقش اساسی در پانسمان های موقت دارد و به دلیل ویژگی های درمانی خاص، خرید اوژنول دندانپزشکی همواره مورد توجه دندانپزشکان قرار گرفته است. نقش های اصلی اوژنول در پانسمان موقت را می توان در موارد زیر برشمرد:

·     تسکین درد و التهاب: یکی از دلایل استفاده از اوژنول، خاصیت ضد التهاب آن است. این ویژگی سبب می شود، زمانی که دندان به دلایلی همچون پوسیدگی عمیق حساس است، مانند یک مسکن التهاب عصب دندان را آرام کند.

·     ضد عفونی کننده: همچنین اوژنول با خاصیت ضد باکتریایی خود، مانع از رشد باکتری ها در محیط دندان می شود و از تجمع آن ها در زیر پانسمان جلوگیری می کند.

·     عامل سخت کننده: ترکیب اوژنول با اکسید روی (Zinc Oxid) موجب ایجاد یک واکنش شیمیایی و تشکیل لایه ای سخت می شود، که از ورود مواد و بزاق به داخل حفره دندان جلوگیری می کند .

·     عایق محافظتی دندان: از دندان در برابر تحریکات سرما و گرما محافظت به عمل می آورد.

مراقبت های لازم پس از پانسمان موقت دندان

پس از انجام پانسمان موقت رعایت نکاتی به منظور حفظ سلامت دندان و جلوگیری از نیفتادن پانسمان تا وقت مراجعه بعدی ضروری است:

1.     مراقبت ها و محدودیت های غذایی: تا زمان سفت شدن پانسمان از خوردن هرگونه خوراکی خودداری کرده، و برای جویدن از سمت دیگر دهان استفاده کنید. همچنین از خوردن مواد غذایی سفت و چسبنده نیز پرهیز کنید.

2.     رعایت بهداشت دهان و دندان: مسواک زدن دندان ها را با ملایمت و به آرامی انجام داده و برای این کار از مسواک نرم استفاده کنید.

3.     تسکین دادن علائم و درد: در صورت احساس درد از مسکن های تجویز شده با نظر پزشک استفاده کنید، و در صورت تورم نیز، از کمپرس سرد استفاده کنید.

سخن پایانی

پانسمان موقت را می توان یک عایق حفاظتی در درمان های دندانپزشکی دانست، که موجب تسهیل فرآیند درمان و مراقبت و تسکین دندان حین مراحل درمان می شود. در واقع انواع پانسمان موقت به عنوان یک ابزار جهت کمک و رسیدن به درمان دائمی دندان است که در نهایت موجب حفظ سلامت دندان می شود.