علت بوی دود و پلاستیک در جمکران چیست؟ / ساکنان منطقه از چه می‌گویند؟

جمکران، به واسطه حضور مسجد مقدس جمکران، یکی از پرترددترین نقاط استان قم است و سالانه میزبان میلیون‌ها زائر است. اما این روزها، معضلی جدی‌تر از ترافیک و کمبود پارکینگ، گریبانگیر اهالی این منطقه شده است: هوای آلوده و سمی. کوره‌های آجرپزی فعال در این منطقه، با سوزاندن پسماند‌های صنعتی، سال‌هاست که نفس مردم را به شماره انداخته‌اند.

مردم جمکران هر روز صبح را با بوی دود و پلاستیک سوخته آغاز می‌کنند. یکی از ساکنان می‌گوید: پنجره‌ها را نمی‌توانیم باز کنیم. بسیاری از اهالی از سوزش چشم، تنگی نفس و بوی تعفنی می‌گویند که زندگی را برایشان تلخ کرده است.

زنجیره آلودگی؛ از صنایع کفش تا کوره‌های آجرپزی
بررسی‌ها نشان می‌دهد که بخش عمده این آلودگی، ناشی از سوزاندن پسماند‌های صنعتی در کوره‌های آجرپزی است. صنایع تولید کفش و دمپایی، پسماند‌های خود را به افراد واسطه می‌فروشند و آنها نیز در کوره‌ها می‌سوزانند. این یک زنجیره غیرقانونی و پرسود است که سال‌هاست بدون مانع ادامه دارد.

 قانون هست، اما اجرا نمی‌شود؟
قانون هوای پاک و قانون مدیریت پسماند، هرگونه پسماندسوزی و فروش پسماند به افراد غیرمجاز را جرم اعلام کرده‌اند. با این حال، به نظر می‌رسد این قوانین در منطقه جمکران چندان جدی گرفته نمی‌شوند. سوال اینجاست که چرا با وجود این قوانین، همچنان شاهد ادامه تخلفات هستیم؟

کشف تخلفات جدید در کوره‌های آجرپزی جمکران
سیده مریم محمدی در تشریح آخرین بازدید از کوره‌های آجرپزی منطقه جمکران در گفت‌و‌گو با خبرنگار ما گفت: در پایش‌های صورت‌گرفته، مشخص شد برخی واحد‌های صنعتی به ویژه صنایع کفش و دمپایی، ضایعات و پسماند‌های خود را به افراد غیرمجاز داده و آنها نیز در کوره‌های آجرپزی اقدام به سوزاندن این پسماند‌ها می‌کنند. این اقدام، آلودگی شدید هوا را به همراه دارد و گاز‌های سمی مانند دی‌اکسین و ذرات معلق را وارد هوای منطقه می‌کند.

 مجازات قانونی در انتظار متخلفان زیست‌محیطی
مدیرکل محیط‌زیست استان قم با اشاره به قوانین بازدارنده تأکید کرد: بر اساس قانون هوای پاک و قانون مدیریت پسماند، هرگونه پسماندسوزی و فروش پسماند به افراد غیرمجاز، جرم محسوب شده و مشمول مجازات خواهد بود. وی افزود: ما تمام مستندات را به دستگاه قضایی ارجاع داده‌ایم و منتظر صدور رأی قاطع هستیم.

 برخورد قاطع و بدون اغماض با متخلفان
محمدی در پاسخ به اقدامات انجام‌شده برای متخلفان گفت: با عاملان این تخلفات و همچنین کسانی که از اجرای مصوبات قانونی در این زمینه خودداری کنند، قطعاً برخورد قضایی و قاطع انجام خواهد شد و هیچ اغماضی در این کار نخواهیم داشت. وی ابراز امیدواری کرد که این بار شاهد نتیجه‌بخشی این برخورد‌ها باشیم.

 برنامه‌های عملیاتی برای بازگشت هوای پاک به منطقه جمکران
مدیرکل محیط‌زیست قم درباره چشم‌انداز حل این مشکل تصریح کرد: ما برنامه‌های عملیاتی متعددی از جمله نصب سامانه‌های پایش آنلاین، تشدید گشت‌های زیست‌محیطی و فرهنگ‌سازی برای واحد‌های صنعتی را در دستور کار داریم. همچنین از صنایع خواسته شده که پسماند‌های خود را به مراکز مجاز بازیافت تحویل دهند.

محمدی در پایان با خطاب قرار دادن ساکنان منطقه گفت: به مردم عزیز جمکران می‌گویم که ما عزم جدی برای حل این مشکل داریم و با هیچ متخلفی مماشات نخواهیم کرد. از آنها می‌خواهم که ما را در این مسیر همراهی کنند و هرگونه تخلف را به سامانه ۱۵۴۰ گزارش دهند. هوای پاک حق مردم است و ما برای تحقق این حق، از هیچ کوششی دریغ نخواهیم کرد.

مطالبه مردم؛ هوای پاک، نه وعده‌های تکراری
 ساکنان منطقه جمکران خواستار اقدام عملی و نه صرفاً وعده‌های تکراری هستند. آنها می‌گویند که سال‌هاست در انتظار حل این مشکل هستند و هر بار با شنیدن وعده‌های جدید، امیدوار می‌شوند، اما پس از مدتی، دوباره کوره‌ها روشن می‌شوند و آلودگی ادامه می‌یابد. این بار، اما به نظر می‌رسد که مسئولان عزم جدی‌تری برای حل این مشکل دارند.

 آلودگی هوای جمکران، یک بحران زیست‌محیطی و بهداشتی است که ریشه در ضعف نظارت و سودجویی اقتصادی دارد. با وجود قوانین جامع، فقدان اجرای مؤثر، مانع اصلی حل این مشکل است. اکنون با وعده‌های جدی مدیرکل محیط‌زیست و ارجاع پرونده به دستگاه قضایی، امیدی برای تغییر شکل گرفته است. اما باید دید که آیا این بار، وعده‌ها به سرانجام می‌رسند یا نه.